Rivieren: levensaders voor schippers, bewoners, boeren, delfstofwinners, natuurvorsers. In De Blauwe Draad ontmoet ik ze; hoe beleven ze de rivieren en hoe zien ze de toekomst?


Kappen met kappen! Vegetatie in de Nederlandse uiterwaarden wordt streng gekapt en gemaaid om opstuwing te voorkomen. En dat terwijl de rivierdijken de komende decennia bijna allemaal worden versterkt: als opstuwing door riviernatuur in de dijkendimensionering wordt meegenomen krijgt de natuur de ruimte en dat is goed voor de biodiversiteit, CO2-opslag en ruimtelijke kwaliteit. Doordat de waterstanden in het nieuwe dijkeninstrumentarium minder zwaar aantikken dan voorheen, kost Verticale Ruimte voor Riviernatuur maar 1 à 2% meer.
Dit idee is ontwikkeld met onder andere WNF, Bureau Stroming en HKV Lijn in Water. De Volkskrant, Trouw, Rivierverhalen en anderen publiceerden er over. Tweedekamerlid Tjeerd de Groot bracht het in in het wetgevingsoverleg en voormalig IenW-minister Barbara Visser zegde een vervolgonderzoek toe. Spannend! IRM is aan zet…

Rivieren: levensaders voor schippers, bewoners, boeren, delfstofwinners, natuurvorsers. In De Blauwe Draad ontmoet ik ze; hoe beleven ze de rivieren en hoe zien ze de toekomst?

Bouwen met de natuur en waterveiligheid op nationaal niveau. Op het dossier overstromingsveiligheid speelt Bouwen met de Natuur zich vooral af op lokaal projectniveau: vooroevers, schelpriffen, bloemrijke dijken, ecologisch beheer.

In de uiterwaarden van de grote rivieren maakt Rijkswaterstaat elke winter korte metten met spontaan bos en andere natuurlijke begroeiing. Het is tijd om daarmee te stoppen en vrije riviernatuur meer ruimte te geven, concludeert een aantal toonaangevende rivierexperts.

Minder kappen en meer verticale ruimte voor de rivieren zou de biodiversiteit op peil kunnen houden. Nu door klimaatverandering overstromingen vaker voorkomen, kappen beheerders de uiterwaarden kaal om het water zo snel mogelijk te kunnen afvoeren.

Alles verandert, alles stroomt. In navolging van de motie-De Groot/Bromet zullen we vanaf nu hoogstwaarschijnlijk waterveiligheid, natuur en andere ruimtelijke vraagstukken gaan verbeteren langs een meetlat van ruimtelijke kwaliteit.
De nieuwe Waterwet heeft het beoordelen en ontwerpen van de dijken flink veranderd en dat gaat ook op voor de ontwikkeling en het beheer van de rivieruiterwaarden. Vegetatie in de uiterwaarden wordt gekapt en gemaaid om centimeters opstuwing te voorkomen.

Sober en doelmatig is het motto van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, waarin tot 2050 liefst 1300 kilometer aan dijken wordt versterkt. Ontwerper Ties Rijcken wil meer nadruk op kwaliteit.

Ties Rijcken reist door het Nederlandse waterlandschap en verbindt wat hij ziet en hoort aan actuele beleidsvraagstukken. Deel 1: Veiligheidsgedomineerde versus kwaliteitsgedomineerde uiterwaardeherinrichting.
Nu het in het rivierengebied niet meer om maatgevende hoogwaterstanden maar om overstromingsrisico’s gaat, overschaduwen stabiliteitstekorten de baten van rivierverruiming. Jelle van Zuijlen rekende aan het hart van het rivierengebied en concludeert dat de ruimtelijke...

Een integrale benadering van het watersysteem wordt dikwijls verward met een streven naar geïntegreerde oplossingen. Bijvoorbeeld in het rivierengebied, waar natuurontwikkeling niet waterstandsverhogend mag zijn.